Inleiding

Wanneer er tijdens het gebruik van Windows 10 een fout wordt geconstateerd, een update niet automatisch plaatsvindt of behoefte is aan een schone installatie, kan e.e.a. worden hersteld/toegepast op een aantal manieren. Deze mogelijkheden zijn te vinden onder Instellingen > Systeemherstel (zie afbeelding).

Echter, er kan ook gekozen worden voor een volledig schone installatie met behulp van de Media Creation Tool (MCT).

 

Media Creation Tool

De Media Creation Tool is een hulpmiddel van Microsoft om installatiemedia (o.a. USB-stick) te maken voor het upgraden c.q. herstellen van deze of een andere computer.
Het kan worden gebruikt om:

  • te upgraden vanaf Windows 7 of Windows 8.1 naar Windows 10
  • Windows 10 opnieuw te installeren.

Om de MCT te gebruiken is het belangrijk om zeker te stellen dat:

  • Er ooit eerder een Windows 10 installatie op de betreffende computer heeft plaatsgevonden, of
  • Er een geldige licentiesleutel aanwezig is.

NB 1: Voor Windows 10 werd een licentie verstrekt per installatie (het stickertje van Microsoft op de computer). Echter, met ingang van Windows 10 is Microsoft overgestapt naar het koppelen van een installatie aan het unieke computer-ID. Dit betekent dat wanneer er ooit op de computer een geldige Windows 10 heeft plaatsgevonden, deze in het vervolg altijd automatisch aan dit computer-ID wordt verbonden. Dit geldt per computer.

NB 2: Wanneer een upgrade plaatsvindt vanaf een voorgaande Windows versie (7/8.1), zal in beginsel een licentie moeten worden aangekocht. Dit kan voor ca. € 25,-. Echter, hoewel het gratis upgraden formeel is beëindigd, blijkt nog steeds een upgrade met een geldige licentie te worden geaccepteerd. Probeer een upgrade dus eerst door de MCT vanuit Windows zelf op te starten. Mocht dat niet lukken, dan kan alsnog worden doorgegaan met onderstaande beschrijving. Voer in elk geval in alle gevallen de voorbereidende activiteiten uit!

Voorbereiding

Voordat met het herstellen / upgraden / opnieuw installeren van Windows 10 kan worden begonnen, is het belangrijk / aan te raden om persoonlijke bestanden zoals foto’s, documenten, e.d. veilig te stellen. Dit kan d.m.v. een back-up c.q. door deze te kopiëren naar een veilige locatie.

Deze veilige locaties kunnen zijn:

  • Een extern opslagmiddel zoals een USB-stick, USB-drive of SD-kaart.
  • Een ‘Cloud’-opslag zoals (Microsoft) OneDrive, Google Drive, iCloud, enz.
  • Een andere partitie op de harde schijf (de D: schijf, de E: schijf, enz.)

Het opslaan op meerdere locaties is geen overbodige luxe!

Voorwaarden gebruik MCT

Voor het aanmaken van een installatiemedium d.m.v. de MCT is het nodig dat:

  • Er een internetverbinding beschikbaar is,
  • Er voldoende beschikbare ruimte voor de download aanwezig is,
  • Een lege USB-stick van ten minste 8GB is geplaatst. Evt. is een dubbellaags DVD mogelijk.

Verder dient vooraf bekend te zijn welk type installatie moet worden gekozen:

  • 32 of 64 bits processor (zie Instellingen > Systeem > Info)
  • Welke Windows 10 versie (Home of Pro)

Kies de versie die nu aanwezig is of waarvan de licentiesleutel beschikbaar is.

USB-stick met MCT aanmaken

Ga om de USB stick met de MCT aan te maken naar: https://www.microsoft.com/nl-nl/software-download/windows10 en lees de beschrijving. Klik op de ‘Plus-tekens’ voor meer informatie.

Klik tenslotte op de blauwe knop ‘Hulpprogramma nu downloaden’.

Media Creation Tool gebruiken

Het hulpprogramma is net gedownload en staat dus als het goed is in de map ‘Downloads’.
U kunt dit hulpprogramma eventueel verplaatsen naar een andere map, maar NIET naar de USB-stick. Het programma moet dus opgestart worden vanaf de harde schijf / SSD.

Om het hulpprogramma te starten, dubbelklikt u hierop met links of klikt u met rechts en kiest u ‘Openen’.

Er worden vervolgens een aantal vensters getoond. Als eerste de ‘Toepasselijke kennisgevingen en licentievoorwaarden’. Klik op ‘Akkoord’.

Het volgende venster vraagt ‘Wat wilt u doen?’. Kies hier voor de tweede optie ‘Installatiemedia (USB-stick, dvd of ISO bestand) voor een andere pc maken)’.
NB: door te kiezen voor deze optie slaat u 2 vliegen in 1 klap:

  • U kunt ongelimiteerd meerdere computers van een update voorzien
  • U heeft altijd een installatiemedium achter de hand in het geval van.

Klik op ‘Volgende’.

In het hierop volgende venster dient de keuze te worden gemaakt welke ‘Taal, architectuur en versie’ er geselecteerd met worden. Standaard gaat de MCT er vanuit dat het voor deze pc is. Dit staat aangevinkt.
Als dit voor uw eigen pc is, verander hier niets en klik op ‘Volgende’.

Daarna wordt gevraagd welk medium u wilt gebruiken. Kies voor ‘USB-flashstation’ en ‘Volgende’.
NB: een ISO-bestand is in feite een schijfkopie die opgeslagen wordt op de pc en die u nadien op een USB-stick of DVD kunt ‘schrijven’. Kies dit alleen wanneer er geen USB-stick (flashstation) beschikbaar is.

Vervolgens dient het USB-flashstation te worden geselecteerd.
Let goed op dat hier het juiste station wordt gekozen. Controleer desnoods eerst de naam van de USB-stick via Windows Verkenner.

Vanaf dit punt gaat de MCT het installatiemedium aanmaken. Eerst moeten de benodigde bestanden worden gedownload en vervolgens worden weggeschreven naar de USB-stick.
NB: het aanmaken kan afhankelijk van uw internetverbinding enige tijd duren. Wacht rustig af totdat wordt aangegeven dat het installatiemedium gereed is. U kunt de voortgang volgen.

Opstarten vanaf de USB-stick

Nadat de MCT heeft aangegeven dat het aanmaken van het installatiemedium succesvol is verlopen, kan worden begonnen met het daadwerkelijk installeren van Windows 10.

Hiervoor moet eerst e.e.a. worden ingesteld in het BIOS. Deze afkorting staat voor Basic Input/Output System en dient ervoor dat met het opstarten van de PC alle basisinstellingen van de hardware (toetsenbord, scherm, e.d.) goed op elkaar worden afgestemd. Het zorgt er onder andere ook voor dat op de juiste plaats wordt gekeken waar het besturingssysteem (Windows) staat, doorgaans de C: schijf (de interne harde schijf / SSD)

Omdat we nu willen opstarten vanaf de USB-stick, moet de PC dus ‘verteld’ worden dat het niet als eerste het besturingssysteem op de C: schijf moet laden, maar dat het installatiebestand van Windows 10 op de USB-stick moet worden gekozen.

En dit deel is het lastigste van het hele installatieproces.

Het vervelende is dat er geen universele methode is om in het BIOS te komen. Dit is afhankelijk van het merk PC en type. Wat wél altijd hetzelfde is, is dat er een specifieke toets moet worden ingedrukt (soms herhaaldelijk snel achter elkaar) direct na het indrukken van de aan/uit knop.

Meestal staat bij het opstarten van de PC wel (kort) onderaan in beeld welke toets het is om in de Setup (BIOS) te komen: functietoets F2, F12, Esc. Deze moet dan worden gekozen.
Gaat het te snel of het komt niet in beeld, raadpleeg dan de handleiding van de PC welke toets moet worden gebruikt.

De afbeelding toont een voorbeeld van een BIOS. Uw systeem kan er totaal anders uitzien!

Waar het uiteindelijk om gaat is dat de USB-stick als eerste in het rijtje moet worden aangegeven. Het gaat dus om het instellen van de ‘Hard drive priority’. Ofwel, welke schijf moet als eerste worden gestart.

Let op: kijk goed naar het scherm en lees goed wat er staat zoals welke toetsen u kunt gebruiken om e.e.a. in te stellen en toe te passen.
Ga geen andere instellingen wijzigen behalve deze opstartvolgorde!

Windows 10 installeren

Het moeilijkste gedeelte is achter de rug, het BIOS ‘vertellen’ dat de PC moet opstarten vanaf de USB-stick.

Wanneer alles goed verlopen is, het aanmaken van de USB-stick en het instellen van het BIOS, wordt nu automatisch het installatieproces van Windows 10 gestart.

Het installatieproces

Het eerste waar om gevraagd zal worden is het ingeven van een productcode.

Wanneer eerder Windows 10 geïnstalleerd is geweest kunt u dit overslaan door onder in het venster te klikken op ‘Ik heb geen productcode’. De installatie gaat daarna gewoon verder.
NB: Dit doet u ook wanneer uw huidige installatie Windows 7 of Windows 8.1 is.

De volgende vraag is ‘Welk type installatie wilt u uitvoeren’ (zie afbeelding).

Ik neem aan dat de keuzes voor zich spreken.

Omdat we de keuze hebben gemaakt om een volledig schone installatie te willen toepassen, kiezen we voor ‘Aangepast: alleen Windows installeren (geavanceerd)’.

De volgende stap is het opnieuw inrichten van de harde schijf in één of meerdere partities.
NB: Een partitie is een deel van een harde schijf / SSD die zich gedraagt als een zelfstandige harde schijf. Een harde schijf kan dus bestaan uit meerdere partities welke zichtbaar zijn in Verkenner als bijvoorbeeld Systeem (C:), Data (D:), Backup (E:).

Op de afbeelding is zichtbaar dat de huidige schijf bestaat uit meerdere partities. Die gaan we allemaal verwijderen door stuk voor stuk de partities te selecteren en te klikken op ‘Verwijderen’.

Voor nu gaan we alle vrijgekomen ruimte toewijzen aan de nieuwe installatie en kiezen voor ‘Nieuw’. Er zal nog gevraagd worden hoeveel ruimte er aan de nieuwe partitie toegewezen moet worden, maar de maximale ruimte is al ingevuld, er kan dus worden geklikt op ‘Toepassen’.
NB: Mogelijk zou u nu gelijktijdig meerdere partities willen vastleggen, maar wacht door gerust mee. Op een later moment kan dit nog zonder moeite worden gedaan.

Vanaf dit moment gaat Windows 10 daadwerkelijk geïnstalleerd worden op de geselecteerde partitie.

Kortom, even tijd voor een kop koffie …

In feite gaat nu het hele proces min of meer vanzelf.
Er worden hier en daar nog wat vragen gesteld waar u een keuze moet maken, maar deze wijzen zichzelf c.q. betreft het voorkeursinstellingen die u ook na de installatie nog eenvoudig kunt aanpassen, zoals de privacy-instellingen.

Aandachtspunten

  • Er wordt aangegeven welke taal-, tijd, valuta- en toetsenbord instellingen gebruikt moeten worden. Meestal staan deze goed. Verander hier dus niets aan.
  • Het systeem wordt tussentijds een paar keer opnieuw opgestart. Dat hoort zo. Even op letten dat niet opnieuw wordt opgestart vanaf de USB-stick. (het BIOS hoeft niet tussentijds worden gewijzigd).
    Mocht het onverhoopt toch nog een keer de USB-stick opstarten (u herkent het eerste installatiescherm), sluit dan de PC af (aan/uit knop lang ingedrukt houden), verwijder de USB-stick en zet de PC weer aan. De installatie wordt voortgezet..

Na de installatie

Na een succesvolle installatie is het zaak om even een paar dingen na te lopen:

  • Zijn er updates? (Instellingen > Bijwerken en beveiliging > Windows Update (Naar updates zoeken). Zo nodig deze laten uitvoeren.
  • Privacy instellingen (Instellingen > Privacy) Staat alles goed? Tip: Camera en Microfoon sowieso uitschakelen.
  • Andere instellingen zijn naar voorkeur in te richten.
  • Firewall en Virusscanner; in principe volstaat Windows Defender. Deze staat automatisch ingeschakeld. Eventueel kan later nog worden gekozen om een pakket naar voorkeur te installeren (Norton, Kaspersky e.d.)

In principe is het systeem nu klaar voor gebruik en kunt u indien gewenst aanvullende software installeren en zaken als het startmenu naar uw smaak inrichten.

Succes!