Besturingssystemen

Wanneer u een nieuwe computer, laptop, tablet of smartphone aanschaft, kiest u daarmee ook voor één van de volgende besturingssystemen:

Windows

Dit besturingssysteem van Microsoft wordt wereldwijd het meest gebruikt, voornamelijk door particulieren. De meest recente versie is Windows 10. Algemeen werden/worden de Windows versies XP, 7 en 10 als de beste beschouwd. De Millennium editie en Windows 8 en 8.1 werden slecht gewaardeerd. In feite waren dit tussenstappen naar Windows 7 en Windows 10. In beginsel zullen er geen nieuwe versiebenamingen volgen. De opeenvolgende versies van Windows 10 worden aangeduid met een nummer (bijv. 1703) en eventueel een bepaalde aanduiding als Windows 10 Fall Creators Update.

Met Windows 10 heeft Microsoft belangrijke wijzigingen toegepast. Waar eerst nog updates afhankelijk waren van de gebruiker, worden deze nu automatisch toegepast. Ook het registratieproces is aangepast. Tot Windows 10 moest een licentiesleutel worden opgegeven (het stickertje van Microsoft op uw computer), nu wordt de licentie gekoppeld aan het unieke computer ID.

Windows kent ook een versie, Windows 10 S, waarmee hoofdzakelijk alleen op internet kan worden gewerkt. Dit is de tegenhanger van Chrome OS (zie verderop).

Omdat Windows wereldwijd het meest gebruikte systeem is, is hiervoor ook de meeste software beschikbaar. Bedrijven ontwikkelen doorgaans als eerste software voor Windows en (soms) pas later voor overige systemen.

Voordelen:

  • Snel, modern systeem met strakke vormgeving
  • Meest gebruikte systeem. Veel ‘know how’ beschikbaar
  • Groot aanbod van software en hardware

Nadelen:

  • Beveiliging, vatbaar voor virussen en kwaadaardige software (firewall en virusscanner noodzakelijk)
  • Zonder onderhoud wordt het systeem in de loop van de tijd langzamer

MacOS

Dé grote concurrent van Microsoft, Macintosh Operating System, het besturingssysteem van Apple. Is alleen te gebruiken op Apple apparatuur. Het systeem is volledig op de gebruiker gericht en is daarmee zeer gebruiksvriendelijk. Omdat het een gesloten systeem is, is het ook veiliger dan Windows en minder vatbaar voor virussen e.d. Een struikelblok is de prijs. Apple apparatuur is gewoon duur. Voor de mobiele apparatuur (tablets en smartphones) wordt het besturingssysteem i(Phone)OS, afgekort iOS gebruikt.

Los van de aanschafprijs is Apple apparatuur en het besturingssysteem gewoon erg mooi en betrouwbaar. Het bezitten van een Apple product wordt in zekere zin beschouwd als een statussymbool.

Voordelen:

  • Snel, modern en gebruiksvriendelijk
  • Software en apparatuur zijn optimaal op elkaar afgestemd
  • Mooi ontworpen apparatuur
  • Minder krachtige hardware nodig
  • Beveiliging

Nadelen:

  • Duur
  • Gesloten systeem, ondanks beschikbaarheid van kwalitatief hoogwaardige software
  • iTunes, mooi programma, maar ‘nukkig’

Linux

Een gratis Open Source besturingssysteem, van oorsprong overigens verwant aan MacOS door hun zelfde ‘voorvader’ Unix.

Open Source betekent dat de broncode van het systeem door een ieder is aan te passen. Dit heeft dan ook geresulteerd in talloze zogenaamde Linux varianten (distributies), waarvan Ubuntu de bekendste is. Een groot aantal computergebruikers, meestal hobbyisten, zweren bij dit systeem.

Het grote voordeel van Linux is dat het een zeer stabiel en veilig systeem is. Voor elke installatie moet het wachtwoord worden ingevoerd. Kwaadwillende software heeft hierdoor geen kans. Daarnaast wordt er met het installeren van het besturingssysteem een kant-en-klaar softwaresysteem meegeleverd waar nagenoeg alle benodigde software ingebakken zit. U kunt direct aan de slag. Mocht dat niet genoeg zijn, er bestaat een groot aanbod van open source software die heel eenvoudig geïnstalleerd kan worden. Hoewel de kwaliteit van deze software varieert, kunnen de belangrijkste wedijveren met de programma’s van Windows en Apple.

Een aanzienlijk aantal Windows gebruikers installeren Linux naast Windows in een zogenaamd dual-boot systeem. Bij opstarten kan dan gekozen worden voor óf Windows óf Linux. Ook kunt u het uitproberen met een zogenaamde live-cd/usb. Dit beïnvloedt uw huidige systeem op geen enkele manier. Sterker nog, het kan een uitstekende keuze zijn om op deze manier te internetbankieren!

Voordelen:

  • Snel, betrouwbaar en compleet systeem … en het blijft snel!
  • Eenvoudige installatie
  • Alle benodigde software standaard aanwezig
  • Beveiliging en stabiliteit
  • Zeer goede update procedures
  • Draait goed op minder krachtige apparatuur
  • Gratis besturingssysteem en software

Nadelen:

  • Minder intuïtief te gebruiken dan Windows of OS X
  • Vraagt enige computerkennis

Chrome OS

Een relatieve nieuwkomer, het besturingssysteem van Google. In tegenstelling tot alle andere besturingssystemen richt dit systeem zich nagenoeg uitsluitend op het gebruik van internet. De Google applicaties vormen daarin het centrale middelpunt. Een Google (Gmail) account is noodzakelijk. Alles wordt op internet (in de cloud) uitgevoerd, van tekstverwerken tot opslag van documenten, foto’s, enz.

De laptops waarop Chrome OS is geïnstalleerd worden Chromebooks genoemd. Deze laptops beschikken niet over een grote harde schijf of Solid State Disk (SSD), maar over een flashdrive. Daarmee voelt de laptop in het gebruik erg snel. Opstarten duurt slechts 5 – 10 seconden. Vergelijk dit maar eens met een andere computer, waarbij 1 – 3 minuten meer regel dan uitzondering is. Omdat alles in de cloud wordt gedaan, is extra beveiliging niet nodig. Updates en beveiliging wordt allemaal door Google geregeld.

Kortom, een prima keuze wanneer u feitelijk alleen maar op internet zoekt en werkt en geen behoefte heeft aan extra mogelijkheden zoals fotobewerking, films kijken, en dergelijke.

Het alternatief voor een ‘internet-georiënteerd’ besturingssysteem Chrome OS is Windows 10 S. Of is het andersom …?

Voordelen:

  • Zeer snel in gebruik
  • Relatief goedkoop
  • Beveiliging
  • Standaard werken in de cloud (kan ook een nadeel zijn)

Nadelen:

  • Zeer beperkte opslagcapaciteit op apparatuur
  • Beperkte aansluitmogelijkheden
  • Standaard werken in de cloud (kan ook een voordeel zijn)

Besturingssystemen Smartphones

Android

Ontworpen door Android Inc. en in 2005 door Google overgenomen als besturingssysteem voor smartphones. Voor het grootste deel open source, waardoor smartphone fabrikanten vaak een eigen grafisch uiterlijk (skin) geven aan hun telefoons. Android beschikt over het grootste aanbod programma’s (apps) om uit te kiezen. Ook is het nog steeds het meest gebruikte besturingssysteem voor smartphones, maar vecht al jaren een verbeten strijd uit om de koppositie met iOSvan Apple. Omdat Android deels open source is, is de beveiliging ook het meest kwetsbare deel. Net als bij Windows is een goede virusscanner min of meer noodzakelijk. Daarentegen is de flexibiliteit van het systeem, naast het grote aanbod apps, het grootste voordeel.

iOS

Zoals eerder genoemd is iOS het besturingssysteem van Apple voor haar tablet’s (IPad) en smartphones (IPhone). Dit zijn kwalitatief uitstekende apparaten en relatief eenvoudig in gebruik. Een nadeel is, naast de prijs, het ‘verplichte’ gebruik van het softwareprogramma iTunes. Dit programma wordt op de computer geïnstalleerd en hiermee worden bestanden, foto’s, muziek, e.d. uitgewisseld met de tablet of smartphone. Hoewel een mooi programma, gaat dit met iTunes aanzienlijk lastiger dan onder Windows of Linux.

Door het gesloten systeem en de strenge eisen van Apple (iOS) duurt het langer voordat specifieke apps voor IPad en IPhone beschikbaar komen, maar de meest gangbare zijn beschikbaar en uitstekend van kwaliteit. 

Overigen

Andere belangrijke spelers op de markt zijn/waren Blackberry OS (jarenlang gezien als dé smartphone voor managers) en Windows Phone, het besturingssysteem van Microsoft telefoons. 

Ook voor Windows Phone zijn de meest gangbare apps beschikbaar, maar het aanbod van apps is beduidend minder en richt het zich meer op de zakelijke markt. Bovendien heeft Microsoft de ontwikkeling van Windows Phone stopgezet. Het aanbod apps voor Blackberry is zeer beperkt. 

Net als bij Linux bestaan er naast de hier genoemde systemen nog een aanzienlijk aantal verwante besturingssystemen, zoals Firefox OS (bekend van de webbrowser Firefox), Tizen (van Samsung) en Symbian (van Nokia). Vooralsnog worden deze in Nederland nauwelijks aangeboden en het is ook zeer onwaarschijnlijk dat deze de concurrentie met Android en iOS aan zullen kunnen gaan.