Windows Verkenner, de rode draad bij computergebruik

In dit onderwerp ga ik inzoomen op de functie en werking van een essentieel onderdeel van Windows, namelijk Verkenner.

Wanneer je gaat werken met een Windows (10) computer, wordt je direct geconfronteerd met het bureaublad en de taakbalk (het onderste deel van het scherm). In deze taakbalk staan links standaard een aantal icoontjes (pictogrammen). Dit zijn snelkoppelingen naar apps / programma’s c.q. functies van Windows.

De afbeelding toont van links naar rechts een deel van de pictogrammen in de taakbalk, het Startmenu, Zoeken in Windows, Taakweergave, Verkenner, Mail en Edge (de browser van Windows 10).

Door met links op het met de pijl aangewezen pictogram te klikken, wordt Verkenner geopend.

Waarvoor dient Verkenner

Verkenner is de bestandsbeheerder van Windows. Dit betekent dat met Verkenner bestanden (documenten, afbeeldingen, downloads, enz.) kunnen worden opgezocht, bewerkt, verplaatst, hernoemd, gekopieerd, enzovoorts. Je zou dus kunnen zeggen dat het een onmisbaar onderdeel is bij computergebruik. Vandaar de titel van dit onderwerp: “Windows Verkenner, de rode draad bij computergebruik’. Je wordt er voortdurend mee geconfronteerd, ook wanneer je het programma nooit rechtstreeks opent. Met bijvoorbeeld het opslaan van informatie van internet of het opslaan of openen van een tekstdocument wordt Verkenner gebruikt.

Onderstaande afbeeldingen tonen 2 x hetzelfde Verkenner – venster. Links zoals het er normaliter uitziet, en rechts waarin de belangrijkste functies zijn aangeduid.

Aan de hand van fragmenten uit bovenstaande afbeeldingen ga ik nu proberen om de essentie van het werken met Verkenner duidelijk te maken.

Het linkerdeel van het venster wordt in beslag genomen door een mappenlijst.
Om een vergelijking te maken, stel voor dat het totaal van al deze mappen een boekenkast is en dat elke afzonderlijke map een ordner is. In elke ordner kan informatie worden opgeborgen. Die informatie zien we nu nog niet, omdat we dan eerst de ordner moeten openen om deze informatie te kunnen zien. Met informatie wordt in computertermen data bedoeld en dat kunnen afbeeldingen, foto’s, tekstdocumenten, programmabestanden e.d. zijn. Kortom, alle digitale bestanden op de computer, in welke vorm of voor welk doel dan ook.

Nu is het zo dat het zelfs mogelijk is dat mappen in mappen kunnen zitten, of om de vergelijking van de boekenkast door te trekken, in de ordners kunnen weer sub-ordners zitten met sub-ordners en ga zo maar verder. In beginsel kan dit een nagenoeg oneindige reeks zijn.

Natuurlijk zou het erg onoverzichtelijk worden wanneer alle mappen zouden worden getoond. Om die reden kunnen mappen worden ‘opengeklapt’ en/of ‘dichtgeklapt’. Dit doen we door te klikken op de pijltjes aan de linkerkant van de mappen. Een pijltje die naar beneden wijst duidt op een opengeklapte map, een pijltje die naar rechts wijst, duidt op een dichtgeklapte map.

Verder is het u mogelijk opgevallen dat sommige mappen dezelfde naam hebben. Dit lijkt echter maar zo. Wanneer we de op de afbeelding getoonde mappen verder gaan bekijken, kun je deze in een aantal gebieden indelen:

  • Snelle toegang; in dit deel staan de favoriete en/of meest gebruikte mappen, dit kan naar eigen voorkeur worden ingericht,
  • OneDrive; deze wordt standaard meegeleverd met Windows 10 en omvat een koppeling naar de online (Cloud) opslaglocatie van Microsoft,
  • Deze pc; omvat het totaal van alle op Deze pc opgeslagen schijven en mappen, inbegrepen de Bibliotheken Afbeeldingen, Documenten, e.d.
  • Lokale schijf (C:); bevat het totaal van de op de C: schijf opgeslagen mappen. Wanneer meer schijven of delen van schijven (partities) zijn geplaatst / ingedeeld, dan worden deze als D: E: F:, enz. getoond,
  • Netwerk; hiermee kan ‘gebladerd’ worden naar opslaglocaties of andere computers in een (thuis)netwerk, mits aanwezig.

We zien nu bijvoorbeeld zowel dat Snelle toegang en Deze pc de map Afbeeldingen en Documenten bevatten. In feite zijn dit dezelfde mappen!, ofwel twee koppelingen naar dezelfde bestandslocatie.

Het weergavegebied

Zoals in de vergelijking genoemd, er kunnen mappen in mappen zitten. Echter, je ziet alleen de inhoud van de map die is geselecteerd (blauw gearceerd). De direct onderliggende mappen (voor zover aanwezig) kunnen worden getoond in de mappenlijst (mits opengeklapt, pijltje naar beneden), maar zijn altijd zichtbaar in het weergavegebied. De afbeelding toont de overeenkomst tussen de mappenlijst en het weergavegebied.

Dit wordt nog eens aangetoond door de volgende afbeelding die de inhoud weergeeft van de map Afbeeldingen onder Snelle toegang. Wanneer we nu de map Afbeeldingen selecteren onder Deze pc en de map uitklappen (pijltje naar beneden), dan zien we ook in de mappenlijst de onderliggende mappen terug.

Het gebruik van de muis

De afbeelding toont een aantal bijzonderheden, waarbij ik een aspect van het gebruik van de muis wil uitlichten.

Elke computermuis heeft tenminste een linker- en een rechter muisknop en een scroll-wieltje. Het juiste functioneel gebruik van met name de muisknoppen is essentieel bij computergebruik. Twee begrippen zijn daarbij van groot belang: klikken en dubbel-klikken. Met klikken wordt bedoeld 1 x klikken, met dubbel-klikken wordt bedoeld 2 x snel achterelkaar klikken. Niet te snel, maar redelijk snel. Deze vaardigheid moet u proefondervindelijk ontdekken.

Door met links te klikken (of dubbel-klikken) kies je iets of bevestig je iets. Kortom, een bewuste keuze “Ja, dat wil ik!“.

Soms weet je echter niet wat er allemaal mogelijk is. Het mooie is dat je het de computer kunt ‘vragen‘ “Wat kan ik hiermee?“. Dit doe je door het item (de map, het bestand of wat dan ook) aan te wijzen met de muis en 1 x met de rechter muisknop te klikken. Daaropvolgend wordt een zogenaamd context-menu getoond wat alleen dat toont wat je met het aangewezen item kunt doen. Uit deze mogelijkheden kan een keuze worden gemaakt wat bevestigt moet worden door met de linker muisknop op die keuze te klikken. Ofwel, “Ja, ik wil dat deze keuze wordt uitgevoerd“. De getoonde mogelijkheden van het context-menu zijn dus afhankelijk van wat je met het aangewezen item of venstergebied kunt doen.

Het Lint

Tot nu toe heb ik mij geconcentreerd op de mappenlijst, het weergavegebied en het gebruik van de muis. Echter, Verkenner heeft een ingebouwd hulpmiddel, het Lint of de werkbalk Snelle toegang. Deze werkbalk, het Lint, bevat een aantal tabbladen, Bestand, Start, Delen en Beeld. In sommige gevallen komt er nog een tabblad bij, Beheren. Door de naam van een tabblad aan te klikken, klapt het Lint open en worden een x-aantal mogelijkheden zichtbaar. De twee belangrijkste wil ik hier nog tonen: het tabblad Start en het tabblad Beeld.

Een paar van de meest gebruikte functies van het tabblad Start zijn Kopiëren, Plakken, Verplaatsen en Verwijderen. Dit kan natuurlijk met behulp van de rechter muisknop, maar kan ook door de betreffende bestanden te selecteren en deze opties in het tabblad Start te kiezen.

De meest gebruikte functie in het tabblad Beeld is het kiezen van één van de mogelijkheden onder Indeling. Daarmee stel je in hoe de bestanden in het weergavegebied worden getoond. Dit kan per map worden ingesteld en is een kwestie van voorkeur. Verder zijn aan de linkerkant een paar ‘aan- en uit schakelaars’ opgenomen, zoals het Voorbeeldvenster. Door deze ‘aan’ te zetten, wordt een deel van het weergavegebied ingericht om vergrootte of gedetailleerde informatie omtrent een geselecteerd bestand te laten zien.

Tenslotte, Verkenner tijdens dagelijks gebruik

Het zal inmiddels duidelijk zijn dat de functie van Verkenner draait om Bestandsbeheer, ofwel het organiseren en het inrichten / behouden van de structuur van bestanden op de computer. Van cruciaal belang om bestanden te kunnen vinden en gebruiken.

In de dagelijkse praktijk komen we dat op allerlei momenten tegen. Bijvoorbeeld, foto’s die gemaakt zijn willen we later gemakkelijk terug kunnen vinden en ook weten welke situatie het betrof. Om die reden maken we mappen aan: Vakantie in Duitsland 2007, Vakantie in Frankrijk 2008 of Bruiloft Hans en Grietje. Deze specifieke mappen brengen we onder bij bijvoorbeeld de hoofdmappen Vakanties of Familie. Het aanmaken van deze mappen hoort bij de voorbereidende handelingen om structuur aan te brengen.

Als voorbeeld heb ik de hier genoemde mappen aangemaakt. Na het aanmaken kunnen dan vervolgens de foto’s in de betreffende mappen worden geplaatst door deze te kopiëren vanaf de camera.
NB: Zie dat alleen de direct onderliggende mappen van de in de mappenlijst geselecteerde map (Afbeeldingen, blauw gearceerd) in het weergavegebied worden getoond. Echter, in de mappenlijst zie je wel de verder onderliggende structuur omdat de mappen Familie en Vakanties zijn opengeklapt (pijltje naar beneden).

Dit geldt niet alleen voor foto’s, maar ook voor brieven, belangrijke documenten, muziek, films, enzovoorts.

Stel dat ik een document maak in de tekstverwerker Microsoft Word en deze wil bewaren (ik maak dus dan een bestand aan van dat document), dan kies ik in Word voor de optie ‘Document opslaan als …‘. Op dat moment toont Windows mij een venster wat in feite direct gerelateerd is aan Verkenner. Zie de overeenkomsten in onderstaande afbeelding. We zien de mappenlijst aan de linkerkant, we zien ook het weergavegebied. Wat anders is, is het onderste deel waar wordt gevraagd hoe het bestand (het document) moet heten en eventueel welk bestandsformaat. Dit bestandsformaat hoef je overigens nagenoeg nooit te wijzigen, omdat deze bijna altijd juist wordt aangegeven.

De procedure is dus: 1) kies de locatie waar het document moet worden opgeslagen (klik hiervoor op de gewenste map in de mappenlijst, maak desnoods eerst een nieuwe map aan) en 2) geef het document een herkenbare naam in het (blauw gearceerde) veld Bestandsnaam. Controleer dit desnoods nog even en klik vervolgens op  3) Opslaan.

Het gevolg van deze bewuste keuzes is dat we later via Verkenner eenvoudig weer het document terug kunnen vinden en met dit document iets kunnen doen. Dat kan zijn, verder aan het document werken in Word, het document Afdrukken (Printen), Verwijderen, enzovoorts. (denk aan de mogelijkheden met de rechter muisknop).

Dezelfde werkwijze zien we terug wanneer we bijvoorbeeld een bestand (afbeelding of iets dergelijks) van internet downloaden, maar ook wanneer we een bijlage uit de mail willen opslaan.

Kortom, Verkenner kom je te pas en te onpas tegen. Het beheersen van Verkenner is daarom het halve werk voor goed computergebruik.